Trường có tên gọi “quốc tế”, chất lượng có thật “quốc tế”?

PGS.TS Bùi Văn Hồng – Phó Viện Trưởng phụ trách Viện Sư phạm kỹ thuật, Trường ĐH Sư phạm Kỹ thuật TPHCM

Thưa PGS.TS Bùi Văn Hồng, hiện nay có tình trạng một số cơ sở GD tại Việt Nam nhưng đặt tên bằng tiếng nước ngoài.Ông thấy vấn đề này thế nào?

– PGS.TS Bùi Văn Hồng: Theo xu hướng hội nhập quốc tế, việc các cơ sở giáo dục sử dụng tiếng nước ngoài ngày càng phổ biến ở nước ta. Ở đây cần phân biệt hai trường hợp:

– Thứ nhất: cơ sở giáo dục trong nước sử dụng tên giao dịch song ngữ, tiếng Việt và tiếng nước ngoài. Trường hợp này phần lớn là trường công lập và trường tư thục có ít yếu tố nước ngoài. Việc ghi song ngữ là để thuận tiện cho giao dịch quốc tế trong thời kỳ hội nhập.

– Thứ hai: cơ sở giáo dục sử dụng tên giao dịch hoàn toàn bằng tiếng nước ngoài. Trường hợp này chủ yếu là một số trường tư thục có liên kết với cơ sở giáo dục nước ngoài, hoặc những cơ sở giáo dục nước ngoài được cấp phép hoạt động ở nước ta. Ngoài ra, cũng có một số ít trường sử dụng tên giao dịch hoàn toàn bằng tiếng nước ngoài để phục vụ truyền thông và thu hút tuyển sinh, nhằm đánh vào tâm lý của những phụ huynh thích cho con học trường “quốc tế”.

Theo tôi, khi tham gia hoạt động giáo dục tại Việt Nam, không phân biệt trường công lập, tư thục, hay trường “quốc tế”, nên có quy định sử dụng tên giao dịch song ngữ (tiếng Việt trước, tiếng nước ngoài sau). Đồng thời, tên trường phải được đặt phù hợp với quy định của luật pháp và thuần phong mỹ tục của Việt Nam.

Nhiều người dân chia sẻ họ cứ nghĩ những trường mang tên tiếng nước ngoài là trường quốc tế. Gặp những trường hợp này người dân làm gì để phân định?

Thế nào là trường quốc tế? Câu hỏi tưởng bình thường này nhưng hóa ra lại rất dễ là chúng ta lúng túng, khó có thể đưa ra đáp án trọn vẹn. Khái niệm trường quốc tế ở Việt Nam thường được hiểu là trường có yếu tố nước ngoài, bao gồm:

– Trường có vốn đầu tư 100% của người nước ngoài, sử dụng chương trình đào tạo hoàn toàn của nước ngoài và cấp bằng nước ngoài.

– Trường sử dụng phần lớn chương trình đào tạo nước ngoài, có giáo viên nước ngoài tham gia giảng dạy và sử dụng những phương pháp giảng dạy của đối tác nước ngoài, có thể cấp bằng Việt Nam song song với bằng nước ngoài.

Tuy nhiên, khái niệm trường “quốc tế” hiện nay còn nhiều ý kiến khác nhau và chưa có sự thống nhất chung. Vì vậy, trước khi đăng ký hồ sơ cho con vào học, tốt nhất phụ huynh nên tìm hiểu kỹ lịch sử, xuất xứ của trường, đối tác liên kết… Trong đó, đặc biệt là chương trình đào tạo, phương pháp đào tạo do ai thẩm định và cấp phép; bằng cấp của trường có giá trị ở trong nước hay không, ở nước ngoài như thế nào; việc liên thông với các chương trình khác ra sao (khi học sinh đang học ở trường quốc tế tại Việt Nam muốn chuyển sang học trường công lập hoặc đi du học thì có được không); giáo viên là người nước ngoài hay Việt Nam… Để biết những thông tin này, phụ huynh có thể vào website của trường, gặp cơ quan quản lý nhà nước trực tiếp của trường (sở GD&ĐT, phòng GD&ĐT…), hoặc trao đổi với phụ huynh có con em học ở trường hay học sinh đang học ở trường đó.

Bên cạnh đó, ở góc độ quản lý GD, theo ông ngành GD và chính quyền địa phương cần làm gì để tránh những hiểu nhầm giữa tên trường và chuẩn trường?

Theo tôi, để tránh những nhầm lẫn về về tên gọi và chất lượng giáo dục, đồng thời bảo vệ quyền lợi cho người học, các cơ quan quản lý nên rà soát, kiểm tra những cơ sở giáo dục có yếu tố nước ngoài hoạt động trên địa bàn. Các nội dung cần kiểm tra như: tên giao dịch theo quyết định thành lập không, tỷ lệ các môn học được sử dụng chương trình đào tạo nước ngoài, đội ngũ giáo viên, bằng cấp học sinh được nhận và mức độ chính xác của thông tin mà nhà trường thông báo trên các kênh truyền thông.

Đồng thời, xây dựng quy định thống nhất việc đặt tên các cơ sở giáo dục theo hình thức song ngữ, bao gồm: tên tiếng Việt ghi trước và tiếng nước ngoài ghi sau.

Hiện nay, cũng có trường hợp nhiều trường học đặt tên có chữ ‘Quốc tế’, nhưng chất lượng thì cũng rất bình dân. Ông thấy thế nào?

Đây là một thực tế. Người học và phụ huynh cần tỉnh táo, phân biệt giữa trường có chữ “quốc tế” với trường đạo tạo có chất lượng theo chuẩn quốc tế.

Trong những năm qua, các cơ sở giáo dục nước ngoài có uy tín đặt ở nước ta, hoặc liên kết với cơ sở giáo dục trong nước đã góp phần đáng kể trong việc nâng cao chất lượng giáo dục, đồng thời kích thích giáo dục trong nước phát triển và hội nhập. Tuy nhiên, cũng có những cơ sở giáo dục sử dụng chữ “quốc tế” để đặt tên trường, tạo sự chú ý của phụ huynh, thu hút đầu vào, nhưng chất lượng đào tạo thì không tương xứng. Trong khi đó, nhiều cơ sở giáo dục công lập ở nước ta có chất lượng đào tạo rất cao, đúng chuẩn quốc tế.

Điều này cho thấy, không phải trường nào có chữ “quốc tế” cũng có chất lượng cao hoặc đào tạo tốt hơn trường không có chữ quốc tế, trường công lập. Vì vậy, người học và phụ huynh cần tìm hiểu, nghiên cứu kỹ trước khi quyết định chọn trường học. Cơ quan chủ quản và chính quyền địa phương cần rà soát lại các cơ sở giáo dục có yếu tố nước ngoài để đảm bảo quyền lợi người học và uy tín của những cơ sở giáo dục “quốc tế” có chất lượng thật sự.

Xin cám ơn ông.

Công Chương (thực hiện)